Investing.com – Reuters’ın haberine göre, Irak merkezi hükümeti, Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi (KIBY) ve uluslararası petrol şirketleri arasında süregelen görüşmelerde, Kerkük-Ceyhan boru hattı üzerinden Türkiye’ye petrol ihracatının yeniden başlatılmasına yönelik ön anlaşmaya varıldı. Bu gelişme, OPEC üyesi Irak’ın, küresel enerji piyasalarında daha geniş yer edinme çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Kaynaklara göre, taraflar arasında oluşan çerçeveye göre, bu yeniden başlatılacak sevkiyat günlük en az 230.000 varillik ek petrol arzı sağlayabilir. Kerkük-Ceyhan hattı, Mart 2023’te uluslararası tahkim mahkemesinin Türkiye’ye yönelik verdiği 1,5 milyar dolarlık tazminat kararı sonrası durdurulmuştu.
Kerkük-Ceyhan hattında 18 aylık durgunluk
Irak’tan günde yaklaşık 3,4 milyon varillik petrol güney limanları üzerinden ihraç ediliyor. Ancak kuzeydeki boru hattı, 2023 yılının Mart ayında devre dışı kaldı. Reuters’a konuşan kaynaklar, Irak kabinesinin ihracatın yeniden başlaması yönündeki plana ön onay verdiğini ve uluslararası şirketlerin de ilkeler düzeyinde bu plana sıcak baktığını aktardı.
APIKUR çatısı altında yer alan Genel Energy, DNO ve Gulf Keystone gibi üretici firmalar ise görüşmelerin devam etmesi nedeniyle kamuya açıklama yapmadı. Bir şirket yöneticisi, “Görüşmeler yoğunlaştı ve nihai anlaşmaya her zamankinden daha yakınız, tüm taraflar esneklik gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu.
İhracat ve gelir dağılımı detaylandırılıyor
Ön anlaşma çerçevesinde, KIBY günlük 230.000 varil petrolü devletin pazarlama şirketi SOMO’ya teslim etmeyi taahhüt edecek. Ayrıca, 50.000 varilin iç tüketim için ayrılması öngörülüyor. Türkiye’nin Ceyhan limanındaki satışlar, bağımsız bir aracı tarafından SOMO fiyatlarıyla yapılacak.
Her satılan varilde, 16 dolar tutarında bir miktar üretici şirketlere aktarılmak üzere özel teminat hesabına yönlendirilecek. Geri kalan ihracat gelirleri ise Irak devlet kasasına geçecek. Ancak, Eylül 2022 ile Mart 2023 dönemine ait 1 milyar dolara yakın alacağın ne zaman ve nasıl ödeneceği hâlen netlik kazanmadı.
Süreç henüz tamamlanmadı
Genel Energy Mali İşler Müdürü (CFO) Luke Clements, geçtiğimiz hafta Oslo’da katıldığı bir konferansta, ihracatın yeniden başlamasına yönelik taslak çalışmalarda önemli ilerleme kaydedildiğini fakat anlaşmanın henüz “çizgiyi geçmediğini” ifade etti.
Reuters’ın edindiği bilgiye göre, taraflar nihai anlaşmaya her zamankinden daha yakın olmakla birlikte, hem teknik hem mali konularda tam mutabakat sağlanması için sürecin biraz daha zaman alabileceği değerlendiriliyor.
